Czystek cudowne zioło czy przereklamowany humbug?

czystek

Udostępnij artykuł, dzięki temu przeczyta go więcej osób.

Czystek to prawdziwy celebrytą wśród roślin leczniczych. Jest powszechnie dostępny nawet w sklepach spożywczych. Zalety jego zachwalane są w Internecie oraz w licznych publikacjach drukowanych. Czy zatem ta popularność jest uzasadniona czy nie?

Czystek jako roślina

Zanim odpowiemy sobie na to pytanie warto uporządkować podstawowe informacje o tej roślinie:
Czystek (Róża skalna) (Cistus L.) – jest to rodzaj (Cistus) roślin należących do rodziny posłonkowatych (czystkowatych) – Cistaceae. Występuje kilkadziesiąt jego gatunków i mieszanek (hybryd). Są to zimozielone krzewy i półkrzewy osiągające wysokość 50-150 cm. Występują głównie w Europie Południowej i Afryce Północnej (basen Morza Śródziemnego) i Azji Zachodniej. W Polsce jest to roślina uprawna. Charakterystyczne, pomarszczone kwiaty czystka są białe lub różowe. Surowcem leczniczym są suszone liście.

czystek

W sprzedaży najpowszechniejsze są: czystek siwy – Cistus incanus L. i czystek kreteński (szary) Cistus creticus L. Podkreślić należy różnorodność właściwości leczniczych poszczególnych gatunków tych roślin. Swoje walory lecznicze mają też: czystek ladanowy – Cistus ladanifer L. i czystek laurolistny (wawrzynolistny) – Cistus laurifolius L.
Niestety właściwości lecznicze poszczególnych gatunków rozciągane są na wszystkie bez wchodzenia w niuanse, co ma na celu zwiększenie sprzedaży a jednocześnie rozbudza niepotrzebnie nadzieje na wyleczenie poważnych czasem chorób. Poza tym na ilość substancji leczniczych duży wpływ ma pochodzenie surowca.

Kliknij poniżej "Lubię to", dzięki temu będziesz informowany o nowościach na blogu.

Co zawiera czystek?

Czystek siwy (Cistus incanus L.) – zawarte w nim polifenole mają działanie przeciwutleniające. Są badania na zwierzętach świadczące, że może on być skuteczny w terapii kilku rodzajów nowotworów. Działa też antybakteryjnie (m.in na: Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Pseudomonas aeruginosae, Enterobacter cloacae, Escherichia coli, Klebsiella pneumonia, Torulopsis glabrata, Saccharomyces cerevisiae), antygrzybicznie (Candida albicans) i antywirusowo. Wpływa też na układ odpornościowy. W tym przypadku tradycyjne zastosowanie Czystka siwego w przypadku przeziębień znalazło naukowo uzasadnione.
Czystek kreteński (szary) – (Cistus creticus L.) – olejek eteryczny pozyskany z tej rośliny wykazuje działanie bakteriobójcze. Zauważono bardzo duże różnice w ilości substancji leczniczych w licznych jego podgatunkach.

czystek
Czystek ladanowy (Cistus ladanifer L.) – szczególnie ciekawym surowcem pozyskiwanym  głównie z czystka kreteńskiego i ladanowego jest żywica ladanowa lub labdanowa o zapachu podobnym do ambry pozyskiwanej od kaszalotów. Ma on zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym. Są badania potwierdzające, że olejek eteryczny pozyskiwany z tego gatunku ma działanie antybakteryjne (m.in. na: Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Helicobacter pylori, Klebsiella pneumonia) i antygrzybicze (na: Candida albicans i Candida tropicalis). Z liści i gałązek tej odmiany wytwarza się nalewki. Do przemywania ran i na choroby układu pokarmowego stosuje się napary, które mają właściwości odkażające, ściągające i przeciwkrwotoczne. Pomaga też w przypadku występowania odczynów autoimmunologicznych.
Czystek laurolistny (Cistus laurifolius L.) – badania potwierdzają, że można stosować go w leczeniu cukrzycy. Ma on też działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. W tradycyjnej medycynie był stosowany w przypadku wrzodów żołądka. Badania kliniczne potwierdziły, że ten gatunek czystka wpływał na zahamowanie rozwoju Helicobacter pylori.  Ma on też działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Działa korzystnie na wątrobę oraz może zapobiegać retinopatii cukrzycowej.

czystek

Czy zatem czystek jest wart swojej popularności?

Na pewno w opisach produktów dostępnych w sklepach przereklamowany jest zakres jego działania. Skuteczność tej rośliny nie została potwierdzona badaniami na ludziach, a obiecujące wyniki na zwierzętach albo na komórkach w laboratoriach nie mogą potwierdzać w 100% skuteczności na ludziach. Poza tym bardzo istotne jest też pochodzenie surowca, które ma wpływ na substancje lecznicze i ich zawartość. Kupując czystek powinniśmy też wiedzieć jaki to jest  gatunek. Skuteczne też mogłoby być stosowanie mieszanek różnych gatunków tej rośliny. Ze względu na właściwości antyoksydacyjne można mu przypisywać wiele działań leczniczych (podobne walory może też mieć brokuł). Na pewno nie jest to tak wszechstronne zioło jak je prezentują producenci i konieczne są dalsze badania.

Udostępnij artykuł, dzięki temu przeczyta go więcej osób.

Zobacz także

Znane, lubiane ale rzadko wykorzystywane… stokrotki

Rzep, do którego warto się przyczepić

Chwast, który leczy i pielęgnuje

Mniszek lekarski lekarstwo, które wszędzie rośnie

Dobry miód?

GIF wycofuje serię leku na przeziębienie

Wycofany popularny lek- decyzja GIF

Wycofane leki – Decyzje GIF w sprawie wadliwych serii

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.

Czytaj więcej