Len zwyczajny – niepozorna roślina o wielkich możliwościach

len

Udostępnij artykuł, dzięki temu przeczyta go więcej osób.

Len zwyczajny (Linum usitatissimum L.) jest rośliną znaną i wszechstronnie wykorzystywaną przez ludzkość od tysiącleci. O lnie pisałam już w artykule o zaparciach, a także w artykule o pielęgnacji włosów i o ziołach na trawienie. Nie jest moim zamiarem omawianie kulturowego i gospodarczego znaczenia lnu, ale warto uświadamiać sobie jakie ono jest. Z tej niepozornej rośliny mamy włókna, z których wytwarza się tkaniny, sznury. Z nasion wytwarza się olej, który jest wykorzystywany kulinarnie, w lecznictwie, kosmetyce. Z niego też wytwarza się farby, pokosty, tworzywa sztuczne. Z lnu uzyskuje się też pasze dla zwierząt. O znaczeniu gospodarczym lnu można by pisać i pisać… Moim zamiarem jest jednak przybliżenie właściwości odżywczych, leczniczych i pielęgnacyjnych znajdujących zastosowanie w kosmetyce. Len jest wykorzystywany właściwie w całości, ale w zielarstwie zastosowanie mają nasiona (łac. Semen Lini) nazywane też siemieniem lnianym oraz olej (łac. Oleum Lini).

len

Co zawiera len?

  • śluzy
  • olej tłusty
  • białko
  • glikozydy cyjanogenne (m.in. linamaryna)
  • fitosterole (beta-sytosterol, kampesterol)
  • witaminy: A, B, E,
  • błonnik
  • mikro i makroelementy
  • lignany
  • cukry

len

Na co pomaga len?

Nasiona lnu

Wewnętrznie nasiona lnu (siemię lniane) stosowane są głównie jako łagodny środek przeczyszczający. Drażnią one łagodnie jelita i intensyfikują ich ruch robaczkowy. Działają one też protekcyjnie na śluzówkę układu pokarmowego i oddechowego. To ochronne działanie na przewód pokarmowy wykorzystuje się u osób cierpiących na owrzodzenia żołądka i dwunastnicy oraz nadkwasotę i stany zapalne przełyku. Siemię pomaga też na stany zapalne w obrębie układu pokarmowego. Ma zastosowanie w przypadku biegunek i hemoroidów.
Nasiona lnu wykorzystuje się też w leczeniu chorób dróg oddechowych. Pomagają w pozbyciu się w zalegającej w nich wydzielinie. Dzięki temu uniknąć można nieżytów oskrzeli.

len
Len wykazuje też słabe działanie przeciwzapalne. Siemię wykorzystywane też jest w chorobach dróg żółciowych i moczowych. Poleca się go też osobom cierpiącym na cukrzycę, ponieważ obniża poziom cukru we krwi.
Ciekawe są też badania sugerujące, że lignany, których bogatym źródłem są nasiona lnu mają znaczenie w profilaktyce nowotworów piersi, kobiecych narządów rodnych, jelita grubego, odbytnicy i prostaty. Regulują one poziom estrogenów, dlatego polecane są na dolegliwości menopauzy. Przypisuje się im działanie antyoksydacyjne. Mają one także działanie korzystne na układ krwionośny. Często działaniem „ubocznym” jest poprawa kondycji włosów. Można też stosować siemię lniane jako wypełniacz żołądka przy odchudzaniu, ale pod warunkiem popijania dużą ilością płynów.
Zewnętrznie len stosuje się w formie okładów z naparów i kataplazmów  z nasion na stany zapalne skóry, wypryski, wrzody. Ma on też działanie zmiękczające.

Olej lniany

Olej lniany jest kluczowym produktem diety dr Budwig. Nie chcę w tym momencie jej omawiać, bo można by jej poświęcić odrębny wpis, ale warto zapamiętać to nazwisko, ponieważ w sklepach można się spotkać z olejami lnianymi budwigowymi (w mianowniku „olej lniany budwigowy”). Jest on tłoczony na zimno i nie filtrowany. Nie chcę też zbyt dużo miejsca poświęcać temu olejowi, ponieważ na pewno opiszę go w odrębnym wpisie. W tym miejscu chciałam tylko podkreślić, że na tym oleju się nie smaży!!!
Olej lniany wykorzystuje się  na problemy ze śluzówką przewodu pokarmowego. Działa przeciwzapalnie. Jego używanie pomaga w uniknięciu tworzenia  się kamieni żółciowych. On też pomaga uniknąć zaparć. Wykorzystywany jest  też w profilaktyce antycholesterolowej. Obniża też poziom cukru we krwi. Jest też źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w tym omega-3 (m.in. kwas α-linolenowy ALA) oraz omega-6.


Olej lniany stosuje się na choroby skóry. Pomaga na suchą pękającą i łuszczącą się skórę. Powinny go używać osoby borykające się z  trądzikiem, mające odczyny alergiczne, odleżyny i oparzenia.
Ma on też szerokie zastosowanie w kosmetyce. Pomaga na łupież, poprawia kondycję włosów i ogranicza łysienie. Olej lniany dodaje się do kremów i mydeł. Szczególnie polecany jest na suchą skórę.  Można z niego robić też maseczki, które działają regenerująco, łagodząco i przeciwzapalnie na skórę. Olej lniany można dodawać (na zimno) do potraw, ale też można zażywać jak lekarstwo 1-2 łyżki dziennie.

len

Jak stosować len?

Len można stosować w całości lub roztarty/zmielony. W tej drugiej postaci składniki odżywcze są łatwej dostępne, ale należy pamiętać, aby mielić go bezpośrednio przed spożyciem, gdyż na powietrzu szybko się one utleniają i tracą niektóre swoje właściwości. Zmielone siemię lniane używać w formie maceratów i odwarów (poniżej podaję jak je sporządzić). Można też zażywać je na łyżce, ale należy pamiętać o przyjmowaniu wówczas odpowiedniej ilości płynów. Nawet w proporcjach na 1 część nasion lnu 10 części wody. W sprzedaży dostępne jest mielone siemię lniane odtłuszczone. Jest mniej kaloryczne, ale też pozbawione witamin zawartych w oleju obecnym w całych nasionach.
Nasiona lnu i olej z niego wytłaczany ma szerokie zastosowanie w naszych kuchniach. Nie musimy zatem stosować go jako specjalne lekarstwo. Może on, mimowolnie działać korzystnie na nasze zdrowie, gdy dodajemy go do różnego rodzaju wypieków (posypuje się nim np. pieczywo) czy płatków śniadaniowych. Olej jak już wcześniej napisałam możemy dodawać do sałatek i koktajli .

Na zaparcia

Jedną łyżkę stołową nasion (nie zmielonych) zalewa się 1/2 szklanki wody w temperaturze pokojowej. Należy odczekać aż ziarna spęcznieją (6-8 godzin). Taką zawiesinę (łącznie z nasionami) stosuje się 2 razy dziennie, pół godziny przed posiłkiem. Powinno się też odczekać pół godziny przed zażyciem leków. Działanie przeczyszczające uzyskuje się zazwyczaj po 12-24 godzinach od zażycia.

Działanie osłaniające

Macerat

Jedną łyżeczkę nasion (w całości lub zmielonych) należy zalać szklanką wody o temperaturze pokojowej. Po odczekaniu aż nasiona spęcznieją (6 – 8 godzin) powstanie „kleik” . Tę zawiesinę należy wypić. Osoby dorosłe mogą pić ten macerat zarówno z nasionami jak i po przecedzeniu. Stosuje się go 2-3 razy dziennie. Można stosować go u dzieci (już o wadze 3-6 kg) ale tylko przecedzony. Niemowlętom podaje się 1-2 łyżki. Starszym dzieciom można podawać większe ilości np. 5- latek może wypić 50 ml.

Kliknij poniżej "Lubię to", dzięki temu będziesz informowany o nowościach na blogu.

Odwar

Dwie łyżki nasion (całych) lnu zalewamy szklanką wody. Powoli doprowadzamy do wrzenia, gotujemy 10 minut. Całość studzimy i przecedzamy. Pije się go  2 razy dziennie po 1/2 szklanki między posiłkami.

Kataplazm na choroby skóry

Łyżkę zmielonych nasion zalewa się 1/2 szklanki wrzątku. Należy odczekać aż całość ostygnie zawija w gazę/płótno i przykłada się na chorą skórę.

len

Uwaga! Działania uboczne/Przeciwwskazania

Zmielone nasiona lnu pęcznieją szybciej, już w żołądku przez co efekt przeczyszczający uzyskuje się wolniej. Całe nasiona działają szybciej ponieważ zwiększają one swoją objętość w dalszej części przewodu pokarmowego przez co ten efekt jest szybszy.
U dzieci nie powinno się stosować całych nasion lnu (odwary, maceraty należy cedzić). Lnu nie powinny stosować osoby uczulone. Przeciwwskazaniem do jego stosowana jest niedrożność jelit i rozdęcie jelita grubego. Nie powinny go stosować kobiety chorujące na nowotwory, które są zależne od żeńskich hormonów  (estrogenów). Nie powinny go stosować osoby mające problemy z przełykaniem oraz jeśli mają niezdiagnozowane krwawienia z odbytu. Stosowania siemienia należy zaprzestać jeśli zaparcia utrzymują się ponad 2 tygodnie.

len

 

Koniecznie należy uważać, aby się nie zakrztusić nasionami lnu podczas jego przyjmowana. Len powinno się zażywać co najmniej 30 minut przed posiłkiem. Nie powinno się też w ciągu 30 minut do godziny po zażyciu lnu przyjmować leków, gdyż zaburza on wchłanianie. Nie powinno się stosować lnu wraz z lekami przeciwbiegunkowymi i działającym przeciwkaszlowo. Nie powinny go stosować kobiety w ciąży i karmiące. Częstym działaniem ubocznym są wzdęcia. Należy koniecznie przyjmować odpowiednią ilość płynów. Przyjęcie zbyt dużej ilości nasion lnu może powodować ból brzucha.

len

Czy len może być toksyczny?

Często można się spotkać ze stwierdzeniami, że nasiona lnu mogą działać toksycznie. Prawdą jest, że zawierają one glikozydy cyjanogenne, z których może powstawać cyjanowodór. Po pierwsze dotyczy to tylko rozgniecionych/zmielonych nasion. Z własnego doświadczenia wiem, że len nie może nas zabić jak trucizna wypita z fiolki. To tak nie działa! Trzeba zatem do sprawy podchodzić
z rozsądkiem. A zatem jak używać siemienia, tak żeby nam nie zaszkodził?

len
Dostępne w sprzedaży nasiona pochodzą z odmian bezpiecznych o niskich zawartościach substancji potencjalnie szkodliwych. Jeśli zależy nam na działaniu przeczyszczającym, czy osłaniającym możemy stosować nasiona bez mielenia ich. Wówczas żadne toksyczne związki nam nie zagrażają. Możemy też przyjąć zasadę, że nie zażywamy dziennie więcej niż 1-2 łyżki zmielonych nasion lnu na zimno. Tym sposobem na pewno nie zaszkodzimy sobie i naszym bliskim.

len

Len jest bezpieczną rośliną leczniczą, dzięki której możemy dbać o nasze zdrowie i urodę. Ta niepozorna roślina towarzyszy ludzkości od dawna i sami często nie zdajemy sobie sprawy jak często mimochodem korzystamy z niej. Warto świadomie stosować ją w naszych domach, ponieważ najnowsze badania dowodzą jej przydatności i korzystnego wpływu na nasze organizmy.

Udostępnij artykuł, dzięki temu przeczyta go więcej osób.

Zobacz także

Znane, lubiane ale rzadko wykorzystywane… stokrotki

Rzep, do którego warto się przyczepić

Chwast, który leczy i pielęgnuje

Mniszek lekarski lekarstwo, które wszędzie rośnie

GIF wycofuje serię leku na przeziębienie

Wycofany popularny lek- decyzja GIF

Wycofane leki – Decyzje GIF w sprawie wadliwych serii

Trzy popularne wycofane leki

2 Komentarze

  1. Ewelina

    Witam. Czym się różni w działaniu macerat od odwaru?

    1. aptekarzradzi.pl (Post autora)

      W maceracie zachowane są w większym stopniu substancje odżywcze zawarte w lnie. Macerat ma mocniejsze działanie gojące.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.

Czytaj więcej