Niedoceniany kwiat z naszych ogródków

nagietek

Udostępnij artykuł, dzięki temu przeczyta go więcej osób.

Tę roślinę znają chyba wszyscy. Jest często wysiewana w ogródkach ze względu na kwiaty w radosnym pomarańczowym kolorze. Kojarzą się one ze słońcem: rozchylają swoje płatki  od rana do słońca, a gdy ono zachodzi stulają je. Nagietek lekarski (łac. Calendula officinalis L.), bo mowa o tej roślinie pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu, ale można go spotkać na całym świecie. W Polsce jest znany jako roślina lecznicza i ozdobna.

Surowcem zielarskim są:
kwiat (łac. Flos Calendulae)-płatki języczkowe,
koszyczki nagietka (Anthodium Calendulae) – cały kwiat
ziele (Herba Calendulae) czyli cała roślina bez korzenia

Działanie lecznicze ma jedynie odmiana pomarańczowa.

nagietek

Trochę chemii czyli co zawiera nagietek lekarski?

  • olejek eteryczny
  • saponiny trójterpenowe – m. in. kalendulozydy A-F
  • alkohole trójterpenowe – m.in. alfa i beta-amaryna, kalenduladiol
  • fitosterole – m. in. stygmasterol i kampesterol
  • żywice
  • flawonoidy – m.in. izoramnetyna, kwercetyna
  • śluzy
  • gorycze
  • kumaryny – m. in. skopoletyna, eskuletyna
  • karotenoidy – m.in. karoten, ksantofilen, likopen
  • kwasy organiczne – m. in. kawowy, salicylowy
  • sole mineralne – m, in. dużo manganu
  • polisacharydy
  • terpeny

nagietek

Na co pomaga nagietek?

Choć nagietek najczęściej kojarzony jest z działaniem zewnętrznym np. na choroby skóry i trudno gojące się rany, to stosuje się go także wewnętrznie na choroby wątroby i woreczka żółciowego. Pomaga on też na wrzody żołądka i jelit. W tym przypadku szczególne znaczenie ma jego regeneracyjny wpływ na błonę śluzową. Działanie przeciwzapalne wpływa na wyleczenie nieżytów żołądka i jelit. Używa się go także na niedokwaśność oraz na choroby śledziony. Wykorzystuje się tutaj też jego działanie rozkurczające. Powinien on być stosowany po zabiegach chirurgicznych w obrębie przewodu pokarmowego, także onkologicznych. Jest on polecany w ogóle na choroby nowotworowe

nagietek
i w ich profilaktyce. Kobiety powinny używać go na problemy z miesiączkowaniem. Reguluje je i zmniejsza dolegliwości bólowe. Stosuje się go także na zaburzenia okresu menopauzy. Ze względu na działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwpierwotniakowe, przeciwgrzybiczne i regeneracyjne nagietek polecany jest na choroby kobiece. Nie dziwi zatem, że wchodzi on
w skład preparatów takich jak Calendulin (tabletki dopochwowe), Vagical (globulki dopochwowe) i Azucalen. Przeciwzapalne działanie wykorzystane jest też w preparacie Hemocal, który stosuje się na hemoroidy. Obecne w nagietku związki wpływają też immunostymulująco, które powinny wykorzystywać szczególnie osoby osłabione podczas rehabilitacji po przebytych chorobach. Przypisuje się też nagietkowi działanie odtruwające podczas chorób nowotworowych.

nagietek

Napary i wyciągi z nagietka wykorzystuje się do płukania gardła i jamy ustnej w  stanach zapalnych. Przemywa się też nimi chorą skórę. Powinny go stosować osoby cierpiące na atopowe zapalenie skóry, łuszczycę i trądzik.  Używa się go na oparzenia słoneczne i termiczne. Pomaga on też  przypadku uszkodzeń skóry podczas radioterapii. Nagietek stosuje się też na odmrożenia, trudno gojące się rany, owrzodzenia, czyraki, półpasiec, a także na pieluszkowe zapalenie skóry.
Co ciekawe, badania doświadczalne potwierdzają skuteczność nagietka na rany i oprzenia, ale stosowanego wewnętrznie w terapii skojarzonej do picia i na okłady.

Jako dziecko leczył mnie ks. Kukawski i w swojej terapii zastosował u mnie nagietek. Stwierdził, że okłady z naparu na tył głowy pomogą leczyć niedoczynność przysadki mózgowej, która objawiała się u mnie niskim wzrostem. Pomogło. Normalnie urosłam i nie byłam leczona farmakologicznie.

nagietek
Nagietek jest bardzo szeroko wykorzystywany w kosmetyce. Jest dodawany do kremów, toników, maści, maseczek, mydeł i szamponów.
W tym przypadku wykorzystuje się jego pozytywne działanie na skórę i włosy. Szczególnie korzystnie wpływa on na skórę wrażliwą, szorstką i pękającą. Dodaje się go do kąpieli leczniczych. Olejek nagietkowy stosuje się w aromaterapii. W literaturze podkreśla się też działanie antyoksydacyjne nagietka. Ciekawe są też badania dotyczące działania wyciągów nagietka przeciw wirusom HIV. Obiecująco wyglądają podobno badania nad stosowaniem nagietka na stopę cukrzycową. Sprawdzał się on również w leczeniu kandydozy pochwy.
Nagietek lekarski wykorzystuje się do barwienia np. masła i sera. Świeże liście i płatki kwiatów można dodawać do sałatek.

nagietek

Kiedy nie używać nagietka?

Nie powinny go używać osoby na niego uczulone. Nie powinny go stosować kobiety w ciąży i karmiące ponieważ nie prowadzono badań toksyczności w tym zakresie. Ostrożnie należy stosować go u dzieci. Na opakowaniach nagietka lekarskiego w formie suszonych ziół i fix (czyli expresowych) znaleźć można opis zastosowania tego ziela tylko zewnętrznego, tak jakby stosowanie wewnętrzne było zakazane. Dotyczy to tych ziół, które są zarejestrowane w Polsce jako leki, a nie np. suplementy diety, które uwzględniają badania Komisji E  (jest

nagietek
to instytucja naukowa, która została powołana w Niemczech w 1978 r. w celu zbadania leczniczych właściwości ziół stosowanych w tym kraju. Jej ustalenia są uznawane za miarodajne w całej Unii Europejskiej. Według tejże Komisji nagietek lekarski ma potwierdzone naukowo jedynie działania zewnętrzne co jest niezgodne z ustaleniami wielu znawców ziołolecznictwa i jest potwierdzone wieloma badaniami nad
tradycyjnymi zastosowaniami. Dlatego też informacje na opakowaniu nagietka zarejestrowanego jako lek uwzględniają tę normę jaką wyznaczają badania Komisji E, ale można  stosować go bezpiecznie do celów wewnętrznych. Jak ze wszystkim należy obserwować jak się zachowuje nasz organizm i w razie np. uczulenia czy jakiś niepokojących objawów należy się skontaktować z lekarzem.

nagietek
Druga ważna uwaga dotyczy zaleceń dotyczących stosowania tej rośliny u dzieci. Ze względu na to, że nie prowadzono badań nad działaniami ubocznymi jakie może wywoływać nagietek u dzieci, na opakowaniach ziół dostępnych  w aptekach znaleźć można informację, że nie należy go stosować u dzieci poniżej 12-go roku życia. I tutaj też należy zachować rozsądek. U dzieci poniżej 6 roku życia nie powinno się go stosować wewnętrznie.  Są informacje, że może on być bardzo skuteczny na pieluszkowe zapalenie skóry. Powinno się jednak używać go gdy nie ma otwartych ran, czy otarć. Stosowanie go powinno się także konsultować z lekarzem. Starsze dziecko jeśli już stosuje nagietek „wewnętrznie” nie wypije też zbyt mocnego naparu ze względu na jego gorzki smak. Dlatego powinniśmy stosować bardzo słaby napar.

Kliknij poniżej "Lubię to", dzięki temu będziesz informowany o nowościach na blogu.

nagietek

Jak używać nagietek?

Jak już napisałam wcześniej nagietek lekarski można kupić pod bardzo różnymi postaciami. Od suszonych ziół, nalewek (tinctur), tabletek, globulek po preparaty złożone z wielu składników. Należy wiedzieć, że nie wszystkie substancje czynne nagietka rozpuszczają się w wodzie, dlatego stosuje się oprócz naparów, nalewki na alkoholu i olejowe. Stąd też wynika wielość postaci w jakich jest on dostępny. Chyba najbardziej znanym produktem zawierającym nagietek jest „maść nagietkowa”. Mimo, że tak szeroki jest wachlarz różnych środków zawierających w sobie tę roślinę leczniczą i są one dostępne w aptekach, drogeriach, sklepach zielarskich itp. to możemy je zbierać z własnych upraw i wykonywać własnoręcznie maści, kremy, nalewki, suszone zioła, a potem z dobrym skutkiem dla naszego zdrowia i urody stosować. Poniżej opisałam kilka różnych sposobów wykorzystania nagietka. To oczywiście tylko ich  niewielka część. Myślę, że będę jeszcze wracać w kolejnych wpisach bo nagietek jest tego wart. Warto robić własne preparaty nagietkowe ze świeżego nagietka, gdyż ten jest najwartościowszy. A poza tym satysfakcja z takich swoich wyrobów jest ogromna!

nagietek

Napar do użytku wewnętrznego

Sporządzamy go z 1 łyżki stołowej suszu nagietkowego. Zalewamy go szklanką wrzątku. Trzymamy go przez 10-15 minut pod przykryciem. Po tym czasie przecedzamy go i pijemy. Pijemy szklankę naparu podzieloną na 3 porcje w ciągu dnia.

Napar do użytku zewnętrznego

Sporządzamy go z 1 łyżki stołowej suszu nagietkowego. Zalewamy go 1/2 szklanki wrzątku. Trzymamy go przez 10-15 minut pod przykryciem. Odczekujemy aż napar ostygnie do temperatury, która pozwoli go nałożyć na chore miejsce. Z naparu i suszonych kwiatów nagietka wykonujemy kompres wykorzystując do tego gazę. Moczymy ją w naparze,nakładamy na nią zaparzone kwiaty nagietka. Tak przygotowywane kompresy przykładamy na 30 minut 2-4 na razy dziennie na ranę, czy zmienione chorobowo miejsce.

Kąpiel z nagietkiem

Do wanny ciepłej wody dodajemy napar ze 100 gramów nagietka w 1 litrze wody.

nagietek

Nasiadówka z nagietkiem

Do wanny z 10 litrami ciepłej wody dodajemy napar z 50 gramów nagietka w 0,5 litra wody.

Tonik nagietkowy (na cerę naczynkową)

Robimy napar z łyżeczki  kwiatów nagietka i połowy szklanki wrzącej wody zdemineralizowanej. Pozostawiamy go przez 10-20 minut. Przecedzamy go, dodajemy do niego sok z cytryny. Przemywamy nim skórę twarzy. Najlepiej wykorzystywać świeże płatki nagietka (lub całe kwiaty), ale jeśli dysponujemy tylko suszonymi, to też możemy go wykonać.

nagietek

Nalewka nagietkowa

100 gramów świeżych płatków nagietka zalewamy gorącą wódką w ilości 500 mililitrów. Po 2 tygodniach przecedzamy i zlewamy do butelki. Pijemy ją z miodem – 1 łyżeczka nalewki na 1-2 łyżeczki miodu. Pomaga na przeziębienia, anginę i grypę. Taką nalewkę można też stosować na rany oraz zmiany skórne np. na czyraki i trądzik. Gdy nie dysponujemy świeżym surowcem, to można zastosować suszony. Będzie on mniej efektywny, ale warto go wykorzystywać w okresie oczekiwania na czas kwitnienia czyli od czerwca do września.

Oliwa nagietkowa

Suszony nagietek wkładamy do naczynia tak, żeby zajmował jego 1/3. Zalewamy to oliwą z oliwek do pełna. Odstawiamy naczynie na
2 tygodnie. Codziennie zawartość należy wstrząsać. Po tym czasie odcedzamy zawartość i stosujemy do picia albo smarowania ran lub skóry zmienionej chorobowo.

nagietek

Nagietek stosowany jest w ziołolecznictwie od bardzo dawna. Mimo to roślina ta ukrywa jeszcze przed nami  wiele swoich tajemnic. Jej działania nie są do końca poznane. Mimo to można stwierdzić, że jest to jedno z ziół, które pomaga nam w bardzo wielu sytuacjach zadbać o zdrowie i pomagać pielęgnować skórę i włosy. To zewnętrzne zastosowanie jest ostatnio powszechniejsze, ale nawet gdybyśmy się tylko do niego ograniczyli, to i tak nagietek lekarski byłby jednym z najważniejszych ziół leczniczych.

A i jeszcze jedno! Jeśli przez dłuższy czas stosujecie wewnętrznie nagietek, to zadbajcie o bakterie symbiotyczne stosując jakiś probiotyk. Nagietek działając przeciwbakteryjnie może niestety też wpływać negatywnie na naszą florę bakteryjną, która ma przecież takie ważne, pozytywne znaczenie. Tu znajdziecie informacje o znaczeniu naszej naturalnej flory bakteryjnej

Udostępnij artykuł, dzięki temu przeczyta go więcej osób.

Zobacz także

Znane, lubiane ale rzadko wykorzystywane… stokrotki

Rzep, do którego warto się przyczepić

Chwast, który leczy i pielęgnuje

Mniszek lekarski lekarstwo, które wszędzie rośnie

Dobry miód?

GIF wycofuje serię leku na przeziębienie

Wycofany popularny lek- decyzja GIF

Wycofane leki – Decyzje GIF w sprawie wadliwych serii

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.

Czytaj więcej