Skrzyp polny (Equisetum arvense) to chwast powszechnie rosnący na nieużytkach, wzdłuż dróg i na podmokłych łąkach. Jego nazwa pochodzi od charakterystycznego skrzypienia, które wydaje przy zgniataniu. Na wiosnę pojawiają się najpierw bezzieleniowe pędy zarodnikowe zakończone kłosem zarodniowym, a po ich obumarciu, z tego samego kłącza wyrastają pędy asymilacyjne, przypominające zielone choinki.

Surowce lecznicze
Surowcem leczniczym są pędy płonne skrzypu polnego (Herba Equiseti), które należy zbierać w końcu czerwca i lipcu, ścinając je 10 cm nad ziemią w słoneczne dni. Pędy powinny być jasnozielone, bez rdzawych plam. Suszy się je w cieniu, w suchych i przewiewnych miejscach, a temperatura w suszarniach nie powinna przekraczać 40°C.

Składniki lecznicze
Skrzyp polny zawiera:
- Krzemionkę w dużych ilościach, łatwo przyswajalną
- Flawonoidy (izokwercetyna, ekwizetryna, galuteolina, apigenina)
- Saponiny (ekwizetonina)
- Kwas askorbowy i akonitowy
- Kwas krzemowy
- Fenolokwasy
- Fitosterole
- Alkaloidy (nikotyna, palustryna)
- Garbniki
- Sole mineralne (głównie potasowe)

Działanie
Skrzyp polny wykazuje:
- Działanie moczopędne
- Wspomaga przemianę materii
- Hamuje krwawienia

Zawarte w skrzypie związki czynne zwiększają wydalanie moczu, co przyczynia się do oczyszczania organizmu z toksyn i produktów przemiany materii. Krzem zapobiega odkładaniu się złogów w przewodach moczowych, dlatego roślina ta jest pomocna w leczeniu kamicy nerkowej i pęcherzowej. Skrzyp polny stosuje się również w leczeniu chorób reumatycznych.

Jest korzystny szczególnie dla osób starszych, w leczeniu miażdżycy naczyń oraz dla kobiet karmiących, ponieważ wspomaga mineralizację kości. Pomaga także przy przedłużających się krwawieniach miesiączkowych oraz krwawieniach z przewodu pokarmowego, a także w leczeniu hemoroidów.

Roślina ta działa przeciwzapalnie, co jest przydatne w przypadku owrzodzeń przewodu pokarmowego, ran, oparzeń, złamań i zwyrodnień w układzie kostno-stawowym. Skrzyp wzmacnia naczynia krwionośne, zmniejsza skłonność do krwawień i poprawia stan włosów oraz paznokci, a także wspomaga odporność organizmu.

Zastosowanie w dermatologii
Skrzyp polny znajduje zastosowanie w dermatologii i kosmetyce, pomagając w leczeniu chorób skórnych. Młodsze osoby mogą stosować odwar do przemywania twarzy, a także preparaty zawierające wyciągi z tej rośliny, które zmniejszają skłonność do trądziku, ujędrniają i oczyszczają skórę. Starsze osoby powinny stosować preparaty skrzypu wewnętrznie, co poprawia elastyczność skóry oraz wygląd włosów i paznokci.

Przepisy
- Odwar: Dwie łyżki ziela skrzypu zalać dwoma szklankami wody. Gotować przez 15 minut, a następnie odstawić na 30 minut. Pić 4 razy dziennie po 100 ml.
- Odwar z dodatkiem liści poziomek: Dwie łyżki ziela skrzypu i jedną łyżkę liści poziomek wymieszać, zalać dwoma szklankami wody, gotować przez 15 minut, a potem odstawić na 30 minut. Pić 4 razy dziennie po 100 ml.
- Sok: Wycisnąć sok ze świeżego ziela, pijąc po 1 łyżeczce 2 razy dziennie.
- Odwar do kąpieli: 100 g suszonego ziela skrzypu zalać trzema litrami wody i gotować przez 20-30 minut. Po przecedzeniu, wlać płyn do wanny wypełnionej wodą do połowy. Kąpiele pomagają w przypadku neuralgii, bólów korzonkowych i reumatycznych.

Uwaga
Do celów leczniczych stosujemy wyłącznie skrzyp polny i tylko pędy płonne, zielone. Przy długotrwałym stosowaniu należy uzupełniać dietę witaminą B1, a także zachować odstęp czasowy między jej przyjmowaniem a stosowaniem preparatów ze skrzypu. Skrzyp polny ma duży potencjał leczniczy, ale jego skuteczne zastosowanie wymaga odpowiedniego przygotowania. W aptekach dostępne są preparaty zawierające suche ekstrakty z ziela, które są łatwiejsze w użyciu. Warto jednak pamiętać, aby po trzech miesiącach stosowania zrobić przerwę na 2 tygodnie.