Autor: aptekarzradzi.pl | 17 lutego 2018 | Zdrowie, zioła
Autor: aptekarzradzi.pl | 17 lutego 2018 | Zdrowie, zioła
Czosnek pospolity (łac. Allium sativum) to roślina, która jest powszechnie znana. Jego smak i zapach są łatwe do rozpoznania, bo trudno znaleźć coś bardziej charakterystycznego. Niewielu trzeba przekonywać o jego właściwościach zdrowotnych, a jeśli zapytalibyśmy, na co pomaga, najczęściej padłaby odpowiedź, że jest skuteczny w leczeniu chorób układu oddechowego. I to prawda, ale czosnek ma znacznie szersze zastosowanie, które postaram się przybliżyć w tym artykule.
Składniki obecne w roślinie wpływają na jej zapach, smak oraz właściwości zdrowotne. Jakie substancje znajdują się w czosnku?
Olejek eteryczny – odpowiedzialny za charakterystyczny ostry zapach i smak czosnku, zawiera związki siarki. Jego intensywny zapach powstaje w wyniku rozkładu alliiny, która pod wpływem enzymu allinazy przekształca się w allicynę – substancję o silnym zapachu, a także kwas pirogronowy i amoniak. Fitosterole Flawonoidy Aminokwasy Związki śluzowe Pektyny Inulina Witaminy – szczególnie C i z grupy B Sole mineralne – takie jak potas, żelazo, magnez, fosfor Cukry Białko
Surowcem wykorzystywanym w fitoterapii są świeże cebule czosnku (Bulbus Allii sativi).
Czosnek najczęściej stosuje się przy infekcjach układu oddechowego, dzięki swoim właściwościom antybakteryjnym. Napar z czosnku jest pomocny w płukaniu gardła i migdałków podczas stanów zapalnych oraz w infekcjach oskrzeli. Działa również napotnie, wykrztuśnie, przeciwgrzybicznie (np. w przypadku drożdżycy) i przeciwpierwotniakowo. Doustnie może wspomagać leczenie różnych infekcji przewodu pokarmowego, takich jak biegunki, wzdęcia, czy nieżyt żołądka i jelit. Wzmacnia wydzielanie żółci oraz soku żołądkowego, a także działa rozkurczająco na mięśnie przewodu pokarmowego, łagodząc bóle.
Czosnek pomaga również w walce z pasożytami układu pokarmowego, np. glistami, a także w leczeniu owsików u dzieci, stosowanym w formie lewatywy.
Jego działanie przeciwbakteryjne wykorzystuje się także w leczeniu zakażeń dróg moczowych oraz reumatyzmu, zmniejszając ból. Czosnek może zwalczać bakterie oporne na antybiotyki syntetyczne. Ponadto ma korzystny wpływ na naczynia krwionośne, wspomagając leczenie miażdżycy, obniżając poziom cholesterolu, a także zapobiegając nadmiernemu zagęszczeniu krwi i wydłużając czas jej krzepnięcia. Jednocześnie zmniejsza ciśnienie krwi, co ma istotne znaczenie w profilaktyce chorób serca i naczyń, które są główną przyczyną zgonów. Czosnek poprawia również przemianę materii i obniża poziom cukru we krwi. Co ciekawe, ma działanie przeciwhistaminowe, co może pomóc w przypadku alergii. Okłady z czosnku stosuje się także na użądlenia, grzybice, trudno gojące się rany i oparzenia. Badania wykazują również jego potencjalne działanie przeciwnowotworowe.
Spożywanie czosnku często wiąże się z nieprzyjemnym zapachem, który może stanowić problem, zwłaszcza gdy chcemy korzystać z jego właściwości profilaktycznie na co dzień. Choć dla osoby chorej, szczególnie w czasie izolacji, zapach może być mniej uciążliwy, to jednak dla tych, którzy chcą uniknąć jego nieprzyjemnych efektów zapachowych, istnieją rozwiązania. Po zjedzeniu czosnku warto spróbować połknąć łyżeczkę zmielonego kminku lub czarnuszki, które pomagają neutralizować zapach. Innym sposobem jest żucie świeżej natki pietruszki, która nie tylko poprawia oddech, ale także dostarcza dużych ilości witaminy C, wspierając naszą odporność. Istnieją także dostępne na rynku preparaty czosnkowe w wersji bezzapachowej.
Czosnek może być trudny do strawienia i drażni śluzówkę, dlatego osoby z ostrymi stanami zapalnymi przewodu pokarmowego powinny go unikać. Powinny go także stosować z dużą ostrożnością osoby z chorobami nerek. Kobiety w ciąży oraz karmiące nie powinny go używać. Ponadto, ponieważ czosnek obniża ciśnienie krwi, osoby z niskim ciśnieniem również powinny go unikać.
Najprostszym sposobem na używanie czosnku jest jego rozgniecenie lub posiekanie i dodanie do sałatek, bądź spożycie z chlebem. W przypadku chorób układu oddechowego, wystarczy jeść 1-2 ząbki 2-3 razy dziennie. Można także zmiażdżyć 1-2 ząbki i dodać je do pół szklanki mleka.
Polecam tradycyjny przepis na macerat z 30 posiekanych ząbków czosnku, które zalewa się 1 litrem zimnej, przegotowanej wody. Następnie dodaje się sok z połowy cytryny. Całość należy dobrze wymieszać i odstawić na 24 godziny. Po tym czasie płyn trzeba odcedzić i przełożyć do czystego naczynia, przechowując w lodówce. Płyn pije się 2-3 razy dziennie po łyżce stołowej.
Istnieje wiele przepisów na czosnek, zależnie od potrzeby. Na przykład, w przypadku owsików stosuje się lewatywę, a na hemoroidy nasiadówki. Na stany zapalne skóry można robić okłady. Czosnek to jedna z najważniejszych roślin leczniczych, do której będę wracać wielokrotnie.